منو
تبلیغات

 

 

 

 

 

تعريف كارگاه

تعريف كارگاه

كارگاه در لغت به معنای كارخانه، محل كارو در اصطلاح حقوق: منظور از كارگاه، سازمانی است كه برابر طرح پیش بینی شده به طور دائم مقداری وسایل مادی و انسانی را برای انجام یك فعالیت اقتصادی و به منظور ارضاء حوائج مراجعان خود به كار می‌گیرد. كارگاه لازم نیست همیشه عنوان تجاری و شخصیت حقوقی داشته باشد؛ مانند كارگاهی كه یك دانشگاه برای چاپ كتاب‌ها تأسیس می‌نماید.

از آنجا كه مواد 1 و 5 قانون كار، كلیه كارگاه‌ها را مكلف به تبعیت از این قانون نموده است، بنابر این شناخت كارگاه و تمایز آن از نهادهای دیگر و نیز شرایط و امكانات لازم جهت تشكیل كارگاه ضروری است.

«كارگاه محلی است كه كارگر به درخواست كارفرما یا نماینده او در آنجا كار می‌كند، از قبیل: مؤسسات صنعتی، كشاورزی، معدنی، ساختمانی، ترابری، اماكن عمومی و امثال آن». (مفاد ماده 4 قانون كار)

«كلیه تأسیساتی كه به اقتضای كار متعلق به كارگاه هستند از قبیل نمازخانه، تعاونی‌ها، شیرخوارگاه، مهدكودك، درمانگاه، آموزشگاه حرفه‌ای، كلاس‌های سوادآموزی و سایر مراكز آموزشی و اماكن مربوط به شورا و انجمن اسلامی و بسیج كارگران، ورزشگاه، وسایل ایاب و ذهاب و نظایر آن‌ها جزء كارگاه می‌باشند».

شرایط و امكانات لازم جهت تشكیل كارگاه

 اول: سرمایه

که متشكل از ابزار كار و مواد اولیه؛

دوم: نیروی كار

كه تحت تبعیت كارفرما اشتغال دارد؛ 

سوم: مدیریت

كه به دستور و نظارت او نیروی كار، فعالیت تولیدی، صنعتی، كشاورزی، خدماتی و غیره را عهده‌دار است. اینكه مدیریت از عوامل تشكیل كارگاه محسوب شده یعنی، این است كه: برای هماهنگی بین كار و سرمایه ایجاد شود، باید برنامه كار تهیه شود و مقرراتی برای ادارۀ كارگاه وضع و ایجاد و اجرا شود. برنامه ریزی و تعیین خط مشی برای كارگاه و نظارت بر حسن اجرای مقررات كارگاه را اعمال مدیریت می‌گویند كه توسط كارفرما اعمال می شود.

قانون كار در تعریف كارگاه، تكیه خود را بیشتر بر «محل» قرار داده است و به مجموعه عوامل سازنده آن اشاره‌ای نمی‌كند. مسأله این است كه در مواردی كه كارگاه، از اجزاء روابط كارگری و كارفرمایی است آیا كارگاه دارای شخصیتی مستقل است؟

اگر كارگاه را صرفاً جزئی از دارایی كارفرما و حیات آن را قائم به شخص او بدانیم، با هر گونه تغییر در وضع حقوقی كارگاه مثل نقل و انتقال آن، كلیه تعهدات موجود در كارگاه نیز با كارفرما منتقل شده و كارفرمای جدید در قبال كارگران و تعهدات كارفرمای سابق مسئولیتی نداشته و كارگران برای مطالبات خود باید علیه كارفرمای سابق طرح دعوی نمایند و بدیهی است در چنین حالتی عدم دسترسی به كارفرمای سابق، موجب تضییع حقوق كارگران خواهد شد.

طبق قانون كار سابق (مصوب 1337) كارگاه جزئی از دارایی كارفرما و قائم به شخص او قلمداد می‌شد؛ اما ماده 12 قانون كار مصوب 1369 مفهوم نسبی كارگاه و شخصیت مستقل آن از كارفرما را صراحتاً مورد شناسایی قرار داده است. بنابراین با انتقال كارگاه و یا تغییر كارفرما، رابطه كارگران با كارگاه و كارفرما قطع نشده و كارفرما نمی‌تواند بدان سبب كه در استخدام كارگر نقشی نداشته و طرف قرارداد نبوده است، به كار او خاتمه دهد.

 چهارم: وجود محل

استقرار سرمایه و نیروی انسانی جهت انجام كار، نیاز به محل دارد كه محل حتماً نباید ساختمان باشد، بلكه یك اتومبیل، كامیون یا كشتی یا هواپیما یا معادن می‌تواند محلب برای كارگاه محسوب شود و نیاز نیست كارفرما مالك محل كارگاه باشد همین كه كارفرما سرمایه اولیه ابزار كار و مواد اوّلیه و ماشین آلات كار را مهیا نماید كافی است.

«هر نوع تغییر حقوقی در وضع مالكیت كارگاه از قبیل فروش یا انتقال به هر شكل، تغییر نوع تولید، ادغام در مؤسسه‌ای دیگر، ملی شدن كارگاه، فوت مالك و امثال این‌ها در رابطه قراردادی كارگرانی كه قراردادشان قطعیت یافته است مؤثر نمی‌باشد و كارفرمای جدید قائم مقام تعهدات و حقوق و كارفرمای سابق خواهد بود» (مفاد ماده 12 قانون كار)

ماده 4 قانون كار در ادامه، ضابطه تشخیص كارگاه را بیان می‌كند كه اماكنی كه به اقتضای كار ایجاد شود یعنی طبیعت كاری كه در كارگاه انجام می‌شود، موجب تأسیس اماكنی شود به موجب قانون به كارگاه ملحق بوده و مشمول ضوابط آن می‌باشد. قانون گذار در این ماده برخی از مصادیق مهم را شمارش كرده است و این شمارش با قید «از قبیل» بیان شده و جنبه حصری ندارد و بالاخره در فصل هشتم قانون كار تحت عنوان «خدمات رفاهی كارگران» در طی مواد 147 الی 156 ضوابط حاكم بر این اماكن و شرایط آن‌ها را مقرر نموده است.

در اینجا لازم به ذكر است، این نكته بیان شود كه مادۀ یك قانون كار بیان می‌دارد؛ (( كلیه كارفرمایان، كارگران، كارگاهها مؤسسات تولیدی، صنعتی، خدماتی و كشاورزی، مكلّف به تبعیت از این قانون می‌باشند.)) این قانون كارگاهها را مكلّف به تبعیت از قانون كار دانسته است در حالی كه كارگاه هیچ شخصیت و ارادۀ حقوقی مستقلی از اراده و شخصیت كارفرما ندارد زیرا مطابق مادۀ 4 قانون كار «كارگاه محلی است كه كارگر به درخواست كارفرما یا نمایندۀ‌ او در آنجا كار می‌كند...» پس كارگاه محل انجام كار و جزئی از اموال و املاك كارفرماست. چرا كارگاه در مادۀ 1 قانون كار مستقلاً مورد خطاب واقع شده است؟

در پاسخ باید بیان داشت كه این تصریح به دو دلیل می‌باشد: نخست این كه بعضی از مقررات قانون كار مثل حفاظت فنی و بهداشت و ضوابط مربوط به تأسیسات، صرفاً مربوط به كارگاه است و فقط كارگاه است كه مشمول مقررات فوق می‌باشد و مادۀ 4 قانون كار هم برای این كه نشان دهد كارگاه مستقیماً مشمول مقررات قانون كار است و به منظور نشان دادن اهمیت موضوع، مصادیق عمده كارگاه را احصاء نموده است دلیل دیگر اینكه: هر چند كارگاه یك «محل» است اما همانگونه كه كارگر یك فرد است و بواسطۀ كارگر بودنش با دیگران فرق داشته و مشمول حمایتهای ویژه‌ای است كارگاه نیز به علّت این كه محیط كارگری است و محلی است كه كارگران در آن مجتمع هستند و به آن محل علاقۀ ویژه‌ای پیدا كرده‌اند بنابراین كارگاه موضوع مقررات خاصی است كه از احترام قانونگذار به كارگر و به رسمیت شناختن تعلق و وابستگی او در محیط كارش ناشی می‌شود.

تقسیم بندی کارگاه‌ها

كارگاه‌ها در یك تقسیم بندی به 3 قسم تقسیم می‌شوند:

1) کارگاه کوچک

كارگاهی است كه كمتر از ده نفر در آن مشمول به كارند كه موقتاً از شمول بعضی مقررات كار مستثنی هستند. 

2) كارگاه خانوادگی

كارگاهی است كه 

اولاً: كارگران آن دارای رابطه خویشاوندی نزدیك (پدر، مادر، فرزند و همسر) هستند  

ثانیاً: انجام كار توسط صاحب كار همراه با خویشاوندان او صورت می‌پذیرد 

ثالثاً: فرد دیگری در جمع خانوادۀ مذكور نباشد و اگر كس دیگری غیر از تعریف در جمع كاركنان باشد از تعریف كارگاه خانوادگی خارج می‌شود.

3) كارگاه بزرگ

كارگاهی كه غیر از مواد بالا باشد

منبع :
ارسال نظر
نام :
ایمیل :
متن نظر :
ارسال نظر
نظرات کاربران
میزان اهمیت
ایمیل
توضیحات
ارسال